Η Νίσυρος Σήμερα


Πανοραμική Άποψη της Νισύρου

Η Νίσυρος είναι ένα από τα λεγόμενα νησιά της «άγονης γραμμής» του Αιγαίου. Νησιά δηλαδή με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης και προβληματική σύνδεση με τα υπόλοιπα και την ηπειρωτική Ελλάδα. Δεν διαθέτει αεροδρόμιο, ενώ το μικρό λιμάνι της δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ικανοποιητικά την ασφαλή μεταβίβαση επιβατών και αγαθών σε περιπτώσεις δυσμενών καιρικών συνθηκών. Το πραγματικό επίπεδο ανάπτυξης του νησιού είναι υψηλότερο των άλλων παρόμοιων νησιών, κυρίως λόγω της ύπαρξης του ορυχείου της ελαφρόπετρας στη νησίδα Γυαλί, 5 χλμ. ΒΔ της Νισύρου. Το ορυχείο εξάγει περίπου 900.000 τόνους άριστης ποιότητας ελαφρόπετρα, εξασφαλίζοντας εργασία σε 80 οικογένειες και έσοδα περίπου 1,5 Meuro στον ενιαίο δήμο του νησιού. Η δεύτερη πηγή εσόδων είναι ο τουρισμός. Το νησί διαθέτει περίπου 700 κλίνες και φιλοξενεί ετήσια περίπου 4.000 επισκέπτες πολυήμερης παραμονής. Η τεράστια πλειοψηφία όμως των επισκεπτών της Νισύρου (περίπου 60.000 άτομα ανά έτος) μένουν στο νησί μόνο λίγες ώρες. Καταφτάνουν από τη γειτονική Κω, οδηγούνται στο κέντρο της καλδέρας για να θαυμάσουν την έντονη υδροθερμική δράση και κατόπιν επιστρέφουν ξανά στην Κω μετά από μικρή περιήγηση στο Μαντράκι, την πρωτεύουσα του νησιού για να θαυμάσουν την εξαίρετη αρχιτεκτονική των παλαιών σπιτιών της. Το «ηφαίστειο» που φέρνει τους επισκέπτες, δεν εξασφαλίζει και την παραμονή τους.
Η αγροτική παραγωγή είναι σήμερα σχεδόν μηδενική, ενώ διαθέτει άφθονα κτηνοτροφικά (κρέας, τυρί, μέλι) και αλιευτικά προϊόντα. Η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται σε ετήσια βάση είναι 500 MW και εισάγεται με υποβρύχια σύνδεση από το γειτονικό νησί της Κω, όπου παράγεται με καύση πετρελαίου.
Το νερό που απαιτείται σε ετήσια βάση είναι περίπου 100.000 κυβικά μέτρα το χρόνο. Το μεγαλύτερο μέρος του εξασφαλιζόταν στο παρελθόν μέσω μεταφοράς του από την ηπειρωτική Ελλάδα. Σήμερα λειτουργεί μονάδα αφαλάτωσης του θαλασσινού νερού με αντίστροφη όσμωση, δυναμικού 340 κ.μ. το 24ωρο. Η ομαλή λειτουργία του θα μπορούσε να εξασφαλίσει το απαιτούμενο για το νησί νερό. Η απουσία εξορυκτικής και βιομηχανικής δραστηριότητας στο νησί και η «ήπιας μορφής» τουριστική ανάπτυξη, επέτρεψαν στη Νίσυρο να διατηρηθεί η φυσική ισορροπία του χώρου. Μοναδικό, αλλά σοβαρό, πρόβλημα είναι η ανεξέλεγκτη κτηνοτροφική δραστηριότητα. Τα κατσίκια και τα γουρούνια ελευθέρας βοσκής πληθαίνουν επικίνδυνα και θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την πλούσια χλωρίδα (και κατά συνέπεια την άγρια πανίδα) του νησιού. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μία σοβαρή προσπάθεια περιορισμού των ζώων ελευθέρας βοσκής που έδωσε ορισμένα θετικά αποτελέσματα.

Η Νίσυρος βρίσκεται σήμερα σε μία κρίσιμη καμπή όπου καλείται να χαράξει τη μελλοντική πορεία ανάπτυξής της. Εδώ αποκλείεται apriori η εκτατική τουριστική ανάπτυξη, για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος, αντικειμενικός, είναι η γεωγραφική της θέση. Μεταξύ δύο τουριστικά υπεραναπτυγμένων περιοχών (Κω και Ρόδου) με δεδομένα το μέγεθος και την υπάρχουσα υποδομή της καθώς και τις δυνατότητες ανάπτυξής τους (αδυναμία ύπαρξης αεροδρομίου, προβληματικό λιμάνι κ.α.), η εξασφάλιση μαζικού τουρισμού είναι πρακτικά ανέφικτη. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε εγκληματική ενέργεια απέναντι στην ισορροπία του περιβάλλοντος που διατηρήθηκε έως σήμερα, γεγονός που θα απομάκρυνε από το νησί όλους τους σημερινούς επισκέπτες του, οι οποίοι ακριβώς για αυτό το λόγο το επιλέγουν.
Η Νίσυρος έχει την πολυτέλεια να μπορεί σήμερα, και πρέπει, να χαράξει άμεσα ένα σχέδιο ποιοτικής τουριστικής ανάπτυξης κυρίως με την προσέλκυση εναλλακτικού τουρισμού (φυσιολατρικού, γεωλογικού, αρχαιολογικού, ιαματικού). Παράλληλα θα πρέπει να παρθούν μέτρα αναζωογόνησης της γεωργίας, τόσο της παραδοσιακής όσο και των μοντέρνων μεθόδων παραγωγής (θερμοκήπια κ.α.) τόσο για την αποφυγή της μονόπλευρης οικονομίας όσο και για την στήριξη του ποιοτικού τουρισμού. Επείγει επίσης η θέσπιση κινήτρων στους κτηνοτρόφους και κατασταλτικών μέτρων ώστε να περιοριστεί ριζικά η ζημιά που προκαλείται από την ανεξέλεγκτη βόσκηση, των κατσικιών και γουρουνιών. Η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι μονόδρομος για τη Νίσυρο καθώς ο ήλιος, ο αέρας και , κυρίως, η άφθονη γεωθερμική ενέργεια που διαθέτει, μπορούν να εξασφαλίσουν ενεργειακή αυτονομία, φθηνή ενέργεια και άφθονο και φθηνό πόσιμο νερό στο νησί από την αφαλάτωση της θάλασσας.

 
 
Copyright 2008 Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, Ελλάδα